نقش خانواده در تربیت فرزندان چیست؟

تربیت فرزندان

نقش خانواده در تربیت فرزندان چقدر مهم است؟

در این مقاله از مسیر سبز میخوانیم: نقش خانواده در تربیت فرزندان خود از دشوارترین، حساس ترین و پر ثمرترین وظایف آنها به شمار می رود.

واژه تربیت از ریشه «ربو» به معنـای فزونی، رشـد و برآمدن، گرفته شده است و در اصطلاح به معنای ایجاد زمینه ای مناسـب برای پرورش اسـتعدادهای جسمانی و روحانی و هـدایت آنها درجهت مطلوب، ضـمن جلوگیری از کج روی ها و ناهنجاری هاست.

امروزه تربیت فرزند، از دشوارترین، حساس ترین و پرثمرترین وظایف بشری به ویژه والدین است که نتیجه نهایی آن، هم به خانواده و هم به جامعه بازمی گردد. پـدر و مادرکه پدیدآورندگان کودک هستند، باید در زمینه سازندگی ایشان، بهترین و سودمندترین سرمایه گذاری را انجام دهند تا با تربیت صحیح فرزندان خود و تحویل آنان به جامعه، نقش آفرینان مؤثری باشند. والدین باید جنبه معنوی و الهی را در تربیت کودک در نظر بگیرند و به پرورش استقلال فکری و ایجاد خود باوری در کودکان توجه کنند.

 

خانواده نخستین محیط تربیتی است که کودک، در آن چشم می گشاید و رشد می کند.

کودک از هنگام تولد تا سالیانی چند، فقـط با خانواده در تماس است و این ارتباط نزدیک و پیوسـته نقش بسـیار مؤثری درسازندگی شخصیت و رفتار وی دارد.

بدین جهت، دانشمندان مسلمان با توجه به ارزش کانون خانواده، اهمیت نقشی را که این نهاد درسعادت کودک دارد، بیان کرده اند. غزالی، کودک را امانتی در دست پدر و مادر می داند که مانند موم از هر نقشی خالی است و آن ها او را به بـدبختی یا سعادت می رسانند و هر بذری را که بخواهند، در زمین پاک دل وی می رویانند.

کودک آیینه تمام نمای خانواده خویش است که خوبی، بـدی و هرآن چه را از آن ها می بیند و می شنود، درخود منعکس می سازد از این رو،کوشش والدین در تربیت و پرورش فرزندان، از بزرگ ترین کارهاست.

نقش پدر در خانواده و تربیت کودک

هر یک از اعضای خانواده، وظایفی بر عهده دارند که فقط درصورت عمل به آن ها، خانواده به کمال مطلوب خواهد رسید. هر چند این روابط بین هر دوطرف جریان دارد و پدر و مادر هر دو در قبال فرزند خویش وظایفی دارند که باید از عهده آن برآیند، نقش اصلی درخانواده به عهده پدر است و وظیفه او نگهداری و تربیت اعضای خانواده است.

 

امام سجاد (ع) نیز درکلامی خطاب به پدران، آن ها را متوجه حالت روانی و طبیعی کودکان می کند و تربیت آن ها را بر پدران واجب می داند و می فرماید:

حق فرزند بر تو این است که بدانی او قسمتی از وجود توست و درخیر وشر دنیا به تو پیوند دارد. تو در تربیت، آداب آموزی وخداشناسـی او مسئولیت داری. بایستی او را در محبت و اطاعت خـدا کمک کنی و وسایل ایمان و پاکی او را فراهم سازی. عمل تو درباره او بایـد مانندکسی باشدکه یقین دارد اگر در این راه کمترین زحمتی به خود دهد، پاداشبی کافی دارد و اگر کمترین کوتاهی کند، مورد سرزنش و مجازات قرارخواهدگرفت. پس در انجام دادن آموزش همچون کسی باش که به کارهای نیکوی او دنیا آراسته می شود تا با عمل خوبت درباره او نزد پروردگارش ایمن باشی.

تربیت فرزندان

نقش مادر در تربیت کودک

پس از تولد نوزاد، مادر نخستین فردی است که با او تماس مستقیم دارد. در واقع، زندگی کودک با ارتباط زیستی میان او و مادر آغاز می شود. این ارتباط نه تنها در رفع نیازهای کودک مؤثر است، بلکه بر حالات روانی و عاطفی وی نیز تأثیر می گذارد.

مطالعات روان پزشکان درباره ناراحتی ها و اختلالات عاطفی کودکان نشان می دهد که دلیل بیشتر این اختلالات، محرومیت از مادر است. کُندی درسخن گفتن، پایین آمدن بهره هوشی، جنب وجوش کم،کمبود واکنش عاطفی، پرخاشگری، اختلال حواس، ضعف استعداد، تفکر انتزاعی و بسیاری از مسائل دیگر، از آثار ناگوار محرومیت از مادر است.

 

حالات روحی مناسب مادر در تربیت فرزندان

بر اساس روایت های نقل شده، مادر بیش از پدر به فرزند خود ابراز محبت می کند و نسبت به رشد و تکامل او جّدیت بیشتری ازخود نشان می دهد که از اهمیت وجود مادر برای رشدکودک حکایت دارد.

امام سجاد (ع) ضمن بیان گوشه ای از تلاش طاقت فرسای مادر در مسیر رشد و تربیت فرزند، می فرماید:

هرگز کسی را به تنهایی یارای سپاس و تقدیر از مادر نیست، مگر ازخداوند مدد جوید و از او توفیق ادای این وظیفه را بطلبد.

بر این اساس، نقش سـرنوشت ساز مادر در تربیت کودک، از اهمیت والایی برخوردار است. معموًلا بیشترین مشکلات موجود در تربیت کودکان، از محیط خـانه سرچشمه می گیرد و اگرکودک از همان ابتدا تحت تربیت مادری فهیم و باکمال قرار گیرد، در آینده به وظایف خود در برابر خانواده، دوسـتان و به طورکلی اجتماع بهتر عمل خواهدکرد و خود نیز برای تربیت نسل آینده، جدیت بیشتری به خرج خواهد داد.

مادر به عنوان الگویی برای فرزند خویش، می تواند با آموزش و تربیت صحیح، بسیاری از عیب های روحی و اخلاقی را از ضمیرکودک بزداید و او را در مسیرکمال و آگاهی تربیت کند.

اشتراک گذاری:
مطالب زیر را حتما بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

Time limit exceeded. Please complete the captcha once again.