علت ناخن جویدن کودکان و راه های درمان آن

ناخن جویدن کودکان

علت ناخن جویدن کودکان در سنین مختلف

ناخن جویدن کودکان یک عادت بد و ناخوشایند است که در طبقه اختلالات رفتاری کودکان دسته بندی می‌شود. این عادت در کودکان از سنین ۲ تا ۵ سالگی آغاز می‌گردد. در صورت عدم اصلاح به موقع، ممکن است این رفتار در بزرگسالی نیز ادامه پیدا کند.

والدین باید این را بدانند که کودکان روح آسیب پذیری دارند و معمولا ناخن جویدن آن‌ها ناشی از تنش‌ها و استرس‌هایی است که در طول روز تجربه می‌کنند. والدین در مرحله اول باید علت ناخن جویدن را در کودک خود جستجو کنند. استفاده از تنبیه بدنی شرایط را بدتر می‌کند.

عادت خودردن ناخن به دلایل مختلفی ایجاد می شود. از جمله این دلایل عبارتند از تغییر روند زندگی، سررفتن حوصله، کنجکاوی، استرس، اضطراب و … . با به کاربردن روش‌هایی ساده می‌توانید این عادت را در کودک معصوم خود از بین ببرید. در ادامه این مطبل از مسیر سبز شما را با این روش‌ها و علت‌های ناخن جویدن کودکان آشنا خواهیم کرد.

 

آرام باشید و در مورد ناخن جویدن بچه ها این را بدانید:

اغلب والدین اولین باری که کودک را در حال جویدن ناخن می بینند، فورا او را ازنجام این کار منع می کنند و درصورت تکرار کودک را تنبیه می کنند، درحالی که ممکن است کودک خود متوجه این کار نباشد و به صورت ناخود آگاه اقدام به ناخن جویدن می کند.

واکنش شدید والدین و مراقب کودک استرس ناشی از انجام دادن این کار و فشاری که والدین و یا پرستار کودک برای متوقف کردن عادت او به کودک وارد می کنند را افزایش می دهد نتیجه عکس نشان می دهد و باعث تقویت این رفتار در کودک می شود.

والدین و مراقب کودک باید به این نکته توجه کنند که عادات نسبی و بی ضرر قابل چشم پوشی است و کودک به مرور آن را ترک می کند. اما برای بررسی عادت ناخن جویدن و تلاش برای متوقف کردن آن باید در ابتدا علت را جست و جو کرد.

اگر علت آن یک اتفاق و یا استرس است باید در صدد رفع آن برآیند. صحبت کردن درمورد علت ناخن جویدن برای کودکان به دلیل اینکه نمی توانند احساسات خود را به وضوح بیان کنند سخت تر است و والدین در بیشتر موارد خودشنامتوجه علت استرس در کودک می شوند.

 

تصور می شود که ناخن جویدن در کودکان یک رفتار خودکار و غیرعادی است

در برخی کودکان عادت ناخن جویدن با اختلالات روانپزشکی همراه است و حداقل یک اختلال مرتبط با روانپزشکی در بیش از دو سوم کودکانی که به کلینیک روانپزشکی مراجعه می کنند وجود دارد. جالب این که بیشتر از نیمی از والدین این کودکان، حداقل یک بیماری روانپزشکی داشتند، به ویژه اختلال افسردگی حاد.

بیماری های روانی که اغلب در رابطه با ناخن جویدن کودکان و نوجوانانی که به درمانگاه بهداشت و ارجاع داده می شوند، شامل: اختلال کمبود توجه، بیش فعالی، اختلال اضطراب جدایی، اختلال تومور، اختلال وسواس فکری، عقب ماندگی ذهنی، اختلال افسردگی حاد، اختلال اضطراب عمومی و اختلال هراس گزارش شده است.

بیش از یک چهارم کودکان و نوجوانان به یکی از این اختلالات دچار بودند. در نهایت، رفتارهای کلیشه ای مانند لرزیدن لب، کوبیدن سر، برداشتن پوست و کشیدن مو در بیش از ۶۰٪ کودکان مبتلا به ناخن جویدن هم مشاهده شده است.

اما نگران نباشید و ادامه این مطلب را به دقت بخوانید

 

چرا کودکان ناخن می جوند؟

گاهی عصبانیت بیش از حد در بچه‌ها باعث بروز چنین رفتاری می‌شود. ناخن جویدن در کودکان کمرو و خجالتی نیز دیده می‌شود. کودکانی که خجالتی‌اند معمولاً در جمع دچار اضطراب شده و اولین واکنش آن‌ها جویدن ناخن است.

اگر کودک‌تان تنها در موقعیت‌هایی مثل تلویزیون دیدن و یا در شرایط استرس زا ناخن خود را می‌جود، جای نگرانی نیست؛ با افزایش سن، این عادت کودکانه ترک خواهد شد. اما اگر ناخن جویدن کودکان به صورت دائمی است، باید علت آن را پیدا کنید. ممکن است اتفاقاتی نظیر طلاق والدین، جابه‌جایی منزل یا رفتن به مدرسه‌ای جدید باعث اضطراب و ناراحتی کودک شده باشد.

در واقع می‌توان نتیجه گرفت که ناخن جویدن پاسخی در برابر اضطراب، خستگی و اعتماد به نفس پایین است. اما در برخی کودکان عادت ناخن جویدن با اختلالات روانپزشکی همراه است؛ بیماری‌های چون اختلال کمبود توجه و بیش فعالی، اختلال تومور، اختلال وسواس فکری، عقب ماندگی ذهنی، اختلال افسردگی حاد، اختلال اضطراب عمومی، اختلال هراس و اختلال اضطراب جدایی، می‌توانند دلیلی بر ناخن جویدن کودکان باشند. برای آگاهی بیشتر از اضطراب جدایی کلیک کنید.

 

عوارض ناخن جویدن کودکان

بیشترین تاثیر جویدن ناخن بر روی شکل ظاهری و زیبایی دستان است به طوری که به تدریج اعتماد به نفس کودک کاهش می‌یابد. همچنین ناخن جویدن یک عادت رفتاری ناپسند است و دیگران نگاه مثبتی نسبت به آن ندارند. اما برخی مواقع عوارض آن جدی‌تر می‌شود؛ مثلا ممکن است کودک پس از کندن ناخن آن را قورت دهد و در نتیجه مشکلات بسیار جدی همچون درد وخونریزی معده و عفونت به وجود آید. مشکلات گوارش و آسیب‌های دهان و دندان نیز از دیگر خطرهای جویدن ناخن هستند. از طرف دیگر ناخن ها سرشار از میکروب و آلودگی‌اند و ممکن است از طریق جویدن وارد بدن شوند.

 

والدین در مواجهه با ناخن جویدن کودکان چگونه باید برخورد کنند؟

از کودک تان مستقیما نپرسید که چرا این کار را انجام می‌دهد. هرگز او را به خاطر انجام این عمل سرزنش نکنید. در قدم اول توجه کنید که کودکتان در چه مواقعی این عمل را انجام می‌دهد. سعی کنید کودک‌تان را برای صحبت در این زمینه با ملایمت و آرامش کامل یاری کنید. کودک باید درباره‌ی نگرانی‌هایش با شما صحبت کند. به حرف‌آوردن کودکان درباره‌ی این موضوع کمی دشوار به نظر می‌رسد. از جملاتی استفاده کنید که دلیل واقعی ناخن جویدن کودکان نیست اما او را ترغیب به صحبت می‌کند. مثلا می‌توانید به او بگویید «ناخن‌هایت رو میجوی که تیزشون کنی؟» و اینگونه راهی برای مکالمه درباره‌ی مشکل باز کنید.

 

راهکارهای ترک عادت ناخن جویدن در کودکان

ناخن جویدن کودکان
راه حل ترک ناخن جویدن کودکان

۱. به خاطر ناخن جویدن کودکان تنبیه نکنید

کودکان این عادت را ناخودآگاه انجام می‌دهند. بازداشتن کودک از انجام آن با دعوا و تنبیه وضع را خراب‌تر می‌کند. هرگز او را به خاطر جویدن ناخن‌هایش کتک نزنید. برای رفع این مشکل قدم به قدم جلو بروید. مثلا بگویید در هنگام غذا خوردن یا سر میز شام ناخن جویدن ممنوع است.

با وضع قوانین این‌چنینی این عمل را محدود و محدودتر کنید. نگذارید این مسئله در خانواده بزرگ شده و به یک بحران تبدیل شود. جملاتی نظیر «حالمو بهم نزن» یا «این چه کاریه»، اثرات احساسی به شدت مخربی دارند و نه تنها موجب ترک عادت نمی‌شوند بلکه شرایط را برای کودک سخت تر می‌کنند.

در واقع والدین نباید به ناخن جویدن کودکان واکنش نشان دهند زیرا برخی از کودکان این کار را برای جلب توجه دیگران انجام می‌دهند. فقط سعی کنید دست‌های کودک همیشه تمیز نگه داشته شود. در مورد این عادت با او صحبت کنید اما درباره رفتارش قضاوت نکنید. صحبت با او درباره ناخن جویدن نباید باعث افزایش اضطراب وی شود. به او بگویید که این مشکل را با کمک او حل خواهید کرد و حتی پیشرفت کودک را مورد توجه و تشویق قرار دهید.

 

۲. کودک را مشغول کار دیگری کنید

مشغول کردن کودک و یا ترغیب او به انجام کارهای دستی مانند نواختن موسیقی، تمرین و فعالیت‌های ورزشی یا استفاده از توپ‌های کوچک مخصوص می‌تواند موثر باشد. از او کارهایی بخواهید که مجبور شود از انگشتانش استفاده کند. درست کردن کاردستی یا کشیدن نقاشی هم روش خوبی برای این کار است.

 

۳. بر روی انگشتان کودک داروی تلخ نزنید

می‌توانید چسب زخم رنگی تهیه کنید و به روی انگشتانش بزنید. هرگز دنبال روش‌هایی مثل تهدید، پاشیدن فلفل و دارو‌های تلخ، بدمزه، بد رنگ و… به روی انگشتانش نباشید. چون تجربه نشان داده این روش‌ها نه تنها برای ترک ناخن جویدن کودکان مؤثر نیست، بلکه با ایجاد احساس گناهکاری و اضطراب در او بباعث افزایش آن می‌شود.

ناخن جویدن کودک
درمان ناخن جویدن کودکان همراه با عکس و فیلم

۴. به کودک خود تصویر نشان دهید

بچه‌ها همیشه جذب تصاویر می‌شوند تا کلمات. برای ترک ناخن جویدن می‌توانید از روش تصویری استفاده کنید. از ناخن آسیب دیده تصویری تهیه کرده و وضعیت آن را با ناخن سالم مقایسه کنید. تصویر ناخن‌های سالم و زیبا یا لاک زده را به آن‌ها نشان دهید. می‌توانید زمانی که شروع به جویدن ناخن کرد یک آیینه مقابل او بگذارید تا تصویر خودش را ببیند و از انجام این عمل منصرف شود.

کودک را تشویق کنید در مجلات، تصویر دست‌های زیبا را جست وجو کند یا روی کتاب و آینه بچسباند تا مرتب تصویر این دست‌ها را با دست‌های خود مقایسه کند. البته بدانید هیچ‌کدام از این روش‌ها بدون تکرار جوابگو نیستند و باید صبر و حوصله به خرج دهید.

 

۵. ناخن های کودک را کوتاه نگه دارید

حتی تا مدت‌ها بعد از ترک عادت، ناخن‌های فرزند خود را کوتاه نگه دارید. ناخن‌های کوتاه شده لزوم کمتری دارند تا جویده شوند. سعی کنید هر چند روز یک بار ناخن‌هایش را بگیرید و سوهان بزنید تا حتی نتواند تکه‌های کوچک ناخن را به دندان بگیرد و عادت خود را دوباره شروع کند. تا زمانی که مطمئن شوید به طور کامل درمان شده است این کار را انجام دهید و به او بگویید برای حفظ پاکیزگی و بهداشت لازم است.

 

۶. دارو درمانی برای ناخن جویدن کودکان

آخرین مرحله دارو درمانی است؛ دارو درمانی صرفا در موارد بسیار شدید و در کودکان بالای ۷ سال که اضطراب بالایی دارند، استفاده می‌شود. برای ترک ناخن جویدن از داروهای ضد اضطراب مثل فلوکستین، هالوپریدول، لیتیوم و استیل سیستین (acetylcysteine) استفاده می‌شود. برای اینکه بفهمید کودک شما نیاز به دارو درمانی دارد و به چه میزان و چه داروهایی باید مصرف کند حتما باید به روانشناس کودک مراجعه کنید و به هیچ عنوان بدون تجویز پزشک از دارو برای ترک ناخن جویدن در کودکان استفاده نکنید.

کمک گرفتن از متخصص

در برخی مواقع ناخن جویدن کودکان نشانه‌ای از یک مشکل جدی است. این مورد بسیار نادر است اما می‌تواند ناشی از مشکلات و اختلالات روانی باشد. در این صورت ناخن جویدن به قدری شدید خواهد شد که به پوست و گوشت نیز آسیب بزند. در صورت مشاهده این وضعیت، حتما به یک روانشناس مراجعه نمایید تا شرایط کودک را به طور کامل بررسی کند.

اشتراک گذاری:
مطالب زیر را حتما بخوانید

دوره های آموزشی مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

Time limit exceeded. Please complete the captcha once again.